Tam tòng tứ đức

Tam tòng Tứ đức, Tam cương cứng Ngũ hay bị coi là chế độ lễ nghi thôn hội xưa nô dịch nữ, bảo đảm nam quyền, và được dùng làm "lý do" để khích lệ đấu tranh. Thực tiễn những có mang này có ý nghĩa sâu sắc khác với giải pháp hiểu thường thì hiện nay, cùng cũng vì chưng người văn minh không hiểu rõ nên mới dễ bị nghe theo sai, rồi truyền bá cái sai, nhưng mà vẫn coi như thể "chân lý".

Bạn đang xem: Tam tòng tứ đức

Đã một thời hạn dài, chúng ta từ lúc đi học cho tới lớn lên đọc sách báo, hồ hết thấy một quan niệm mặc định không bao giờ thay đổi rằng: Trong buôn bản hội phong kiến, bọn ông áp bức phụ nữ, phụ nữ bị kỳ thị, bị nô dịch, bị diệt hoại. Rằng kẻ thống trị thống trị phong kiến bởi vì để củng chũm địa vị của bản thân mà đã tiến hành một loạt giáo điều áp bức phụ nữ, cấm đoán phụ nữ, để bảo trì quyền lực ách thống trị và nam giới quyền.

Thực tế, lúc đi sâu vào số đông câu chữ, và diễn giải này, chúng ta sẽ không khó khăn nhận thấy, không ít điều bị bóp méo, bị diễn giải không nên lệch, đoạn chương thủ nghĩa. 

Tam tòng

Tam tòng là người con gái “tại gia tòng phụ, xuất giá chỉ tòng phu, phu tử tòng tử” (ở nhà theo cha, lấy ông xã theo chồng, ông xã chết theo bé trai); cũng rất được viết là “vị giá tòng phụ, ký kết giá tòng phu, phu tử tòng tử” (chưa lấy chồng thì theo cha, lấy chồng thì theo chồng, ông xã chết thì theo con trai).

Câu nói này được phân tích và lý giải là, người đàn bà trong xóm hội phong loài kiến bị áp bức, là bộc lộ địa vị nô tì của của người đàn bà trong làng hội trọng nam khinh nữ. Đây là minh chứng địa vị công ty nô của lũ ông, người nàng từ nhỏ xíu cho mang đến tận khi già lão vẫn nên phục tùng phái mạnh giới, thậm chí là phục tùng cả bé mình.

Cách phân tích và lý giải sai lệch đó lại được dạy dỗ những thế hệ trẻ, rồi gắng hệ trẻ béo lên lại dạy các thế hệ sau xô lệch như thế, trở thành biện pháp hiểu méo mó phổ biến trong làng hội.

Do người tân tiến không học, không mày mò văn hóa truyền thống, nên dễ dàng nghe theo. Người khám phá văn hóa truyền thống sẽ dễ ợt tìm ra các minh chứng phủ định, như chuyện to gan lớn mật Tử mồ côi thân phụ từ nhỏ, một lần mạnh khỏe Tử trốn học, người mẹ Mạnh Tử chặt form cửi dạy dỗ con, mạnh mẽ Tử lo lắng nghe theo lời mẹ, chuyên cần học tập, và đổi thay bậc Á Thánh của Nho gia.

*
Một lần to gan lớn mật Tử trốn học, bà mẹ Mạnh Tử chặt size cửi dạy dỗ con, to gan lớn mật Tử lo sợ nghe theo lời mẹ, cần cù học tập, và biến đổi bậc Á Thánh của Nho gia. (Ảnh: Phạm vi được dụng)

Hay như chuyện gần cận với người việt nam là chuyện vua từ Đức đi săn bởi mưa số đông về muộn, dù đã mưa, vua vẫn đội mưa mang roi đến dâng lên Hoàng thái hậu từ Dụ, với quỳ xuống xin chịu đựng đòn.

Đến như bậc Thánh nhân, vua chúa còn quan tâm đạo Hiếu, răm rắp nghe theo lời người mẹ như thế, thì làm cái gi có chuyện người đàn bà sau khi chồng chết thì nghe theo sự ra lệnh của con trai.

Vậy “Tam tòng” là gì?

Thời xưa tang lễ chia nhỏ ra làm 5 một số loại tang phục, hotline là Ngũ phục, gồm: “Trảm thôi, tề thôi, đại công, đái công và ty ma”. 5 một số loại tang phục này ứng với nhằm tang bạn hàng kỵ, cụ, ông, thân phụ và bản thân. Vượt ra ngoài phạm vi quan tiền hê 5 đời này thì chưa hẳn mặc tang phục, trong những số đó Trảm thôi là nặng nề nhất, cùng Ty ma là dịu nhất. 

“Tại gia tòng phụ” là người nữ giới chưa rước chồng, khi tang lễ đang mặc tang phục theo tín đồ cha.

“Xuất giá bán tòng phu” là người nữ sau khi lấy chồng, lúc tang lễ vẫn mặc tang phục theo fan chồng.

“Phu tử tòng tử” là người nàng khi ông chồng chết đang mặc tang phục theo nhỏ trai.

Ví dụ, khi người ông qua đời, người chồng mặc tang phục là Tề thôi, thì người bà xã cũng mặc Tề thôi giống như chồng. Nếu như người ông xã đã bị tiêu diệt trước đó, người con trai trưởng chịu đựng tang cầm cố mặc Đại công, thì người mẹ theo nam nhi cũng khoác Đại công.

Ví dụ nữa, ông chồng chịu tang kỵ (cụ 5 đời) thì mặc tang phục Ty ma, người vợ cũng khoác Ty ma giống như chồng. Nếu ông xã đã chết, thì nam nhi trưởng là đời trang bị 6, chưa phải mặc tang phục, và người mẹ cũng theo con trai, không phải mặc tang phục.

Thế đề xuất “Tam tòng” trọn vẹn không có một chút ít hàm nghĩa trọng nam khinh nữ, nam cai quản nữ như cách lý giải sai lệch của không ít người gồm ý đồ gia dụng xấu, mang làm dòng cớ để phá hoại đạo đức văn hóa truyền thống truyền thống, kích động, dẫn dắt hồ hết người thao tác sai trái.

Tứ đức

Tứ đức là quy phạm hành vi cho tất cả những người nữ. Chu Lễ có viết: “Nữ quan liêu Cửu tần cai quản phép tắc giáo dục và đào tạo nữ, dạy 9 bậc thanh nữ trong cung đình về Phụ đức, Phụ ngôn, Phụ dung cùng Phụ công”.

(Nguyên văn: Cửu tần chưởng phục học chi pháp, dĩ giáo cửu ngự Phụ đức, Phụ ngôn, Phụ dung, Phụ công)

*
“Nữ quan liêu Cửu tần quản lý phép tắc giáo dục và đào tạo nữ, dạy dỗ 9 bậc đàn bà trong cung đình về Phụ đức, Phụ ngôn, Phụ dung và Phụ công”. (Ảnh: Pixabay)

Hiện nay họ quen gọi Tứ đức là: Công Dung Ngôn Hạnh, thực tiễn phải là: Đức Ngôn Dung Hạnh. Hàm nghĩa của Tứ đức như sau:

Phụ đức là chỉ thiếu phụ lấy chủ yếu thân làm cho gốc, tức đức hạnh đoan chính.

Phụ ngôn là chỉ thanh nữ ăn nói đúng mực, ham mê hợp, tất cả tu dưỡng.

Phụ dung là chỉ thiếu nữ đoan trang, chín chắn, giữ lễ, tránh nông nổi tùy tiện.

Xem thêm: Bờ Hồ Xuân Hương (Đà Lạt) - Hồ Xuân Hương Đà Lạt, Địa Điểm Check

Phụ công là chỉ đàn bà giúp ck dạy con, kính già yêu trẻ, đề nghị kiệm cai quản gia đình.

Trong tác phẩm bom tấn giáo dục thanh nữ “Nữ giới” của Ban Chiêu đời bên Hán có giải thích về Tứ đức rằng: “Đức không cần khả năng tuyệt đỉnh, Ngôn không đề nghị nói năng nhan sắc sảo, Dung không yêu cầu nhan sắc đẹp mỹ lệ, Công không cần khôn khéo hơn người”.

Những quy phạm hành vi đạo đức trong văn hóa truyền thống cuội nguồn có yêu thương cầu khác hoàn toàn giữa fan nam và người nữ. Tín đồ nam yêu cầu coi trọng nhân nghĩa Lễ Trí Tín, theo đúng Hiếu Đễ Trung Tín Lễ Nghĩa Liêm Sỉ. Còn người nữ thì nên cần tuân theo Tứ đức. 

Cũng không rõ từ bao giờ người ta lại đổi Tứ đức từ: Đức Ngôn Dung Công thành công Dung Ngôn Hạnh, và diễn giải xóm hội xưa yêu cầu người thiếu phụ biết làm việc là trước hết, kế tiếp là có sắc đẹp, sau nữa mới là biết nạp năng lượng nói, và cuối cùng mới là đức hạnh, coi thiếu phụ là nô lệ, ship hàng xã hội phái mạnh quyền. Loại bóp méo ý nghĩa, đảo lộn trắng đen, thiết yếu nói thành tà, tốt nói thành xấu này là có mục tiêu kích động cái mầm ác trong bé người, từ kia nuôi dưỡng mẫu ác, với sự dụng làm lao lý đấu tranh của họ. 

*
Cũng không rõ từ khi nào người ta lại đổi Tứ đức từ: Đức Ngôn Dung Công thành công Dung Ngôn Hạnh. (Ảnh: Pixabay)

Tam cương

Tam cưng cửng là chỉ “vua là giềng côn trùng của bề tôi, phụ vương là giềng côn trùng của con, chồng là giềng côn trùng của vợ”.

Nguyên văn: “Quân vi thần cương, phụ vi tử cương, phu vi thê cương”.

Hiện nay bị diễn giải là vật chứng cho xóm hội phong loài kiến nam quyền, bạn nắm vị thế chủ nô, người nàng ở địa vị nô lệ. Đây là giải pháp diễn giải đoạn chương thủ nghĩa. Giả dụ xem toàn cục đoạn văn đó, đã thấy ý nghĩa hoàn toàn khác.

Nguyên văn đoạn văn này vào “Xuân thu phồn lộ” rằng: “Quân vi thần cương, quân bất chính, thần đầu tha quốc. Quốc vi dân cương, quốc bất chính, dân khởi công chi; Phụ vi tử cương, phụ bất từ, tử bôn tha hương. Tử vi phụ vọng, tử bất chính, đại nghĩa diệt thân; Phi vi thê cương, phu bất chính, thê khả cải giá. Thê vi phu trợ, thê bất hiền, phu tắc hưu chi”.

Tạm dịch: “Vua là giềng mối của bề tôi, vua bất chính, bề tôi đầu quân chan nước khác. Nước là giềng côn trùng của dân, nước bất chính, dân nổi dậy tấn công. Phụ thân là giềng mối của con, thân phụ không nhân từ, nhỏ bỏ đi tha hương. Bé là hy vọng của cha, bé bất chính, đại nghĩa diệt thân. Ck là giềng mối của vợ, ông chồng bất chính, vợ rất có thể lấy ck khác. Vơ giúp đỡ chồng, bà xã không hiền, chồng từ vứt vợ”.

Giềng côn trùng (cương) sống đây có nghĩa là quy phạm, hình mẫu. Về cấu tạo sinh lý, fan nam là mạnh bạo mẽ, nên tự nhiên và thoải mái sẽ là nhà đạo, yêu cầu gánh vác trách nhiệm, có tác dụng những vấn đề nặng nhọc hơn. Cụ nên, bạn mang trọng trách chủ đạo, làm cho giềng mọt thì đôi khi có nghĩa vụ và quyền lợi và có trách nhiệm, nghĩa vụ cũng phệ hơn. Tự đoạn văn này, chúng ta thấy, quyền lợi và nghĩa vụ và nhiệm vụ của vua tôi, thân phụ con, vợ chồng là tương xứng, trọn vẹn không có ý nghĩa ai phải hoàn hảo nhất phục tùng ai, mà lại chỉ phục tùng trong phạm vi quy phạm đạo đức. 

Câu này trọn vẹn cùng mang chân thành và ý nghĩa như câu nói của Khổng Tử: “Vua ra vua, tôi ra tôi, cha ra cha, con ra con”. - Tam cương cứng này trọn vẹn là quan hệ tương hỗ, cùng với quy phạm đạo đức nghề nghiệp từ 2 phía, một bên mất đi tiêu chuẩn, thì mối quan hệ này kết thúc.

Chuyện Khổng Tử đang làm quan Đại tứ khấu nước Lỗ, đạt được thịnh trị “ngoài hàng không nhặt của rơi, buổi tối ngủ không tạm dừng hoạt động nhà”, khiến cho nước Tề sợ hãi hãi. Nước Tề bèn chọn mỹ nữ tặng kèm vua Lỗ, vua Lỗ mê man mê người vợ sắc, bỏ bễ triều chính, Khổng Tử ngay tức khắc từ quan, vứt nước Lỗ ra đi, đã mô tả rất rõ: “Vua là giềng côn trùng của bề tôi, vua bất chính, bề tôi đầu quân trộn nước khác”.

Ngũ thường

Ngũ hay nghĩa là 5 tiêu chuẩn đạo đức mà con người luôn luôn luôn (thường hằng) đề xuất có, chính là Nhân Nghĩa Lễ Trí Tín.

Đổng Trọng Thư nói: “Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín là Đạo Ngũ thường, là thứ nhưng mà Vương Đạo tiếp tục trị sửa”.

“Bạch hổ thông nghĩa” viết: “Ngũ thường là gì? Là Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín”.

Cũng bao gồm cách đọc khác, Ngũ hay là: thân phụ nhân nghĩa, bà mẹ hiền từ, anh hữu ái, em cung kính, con hiếu thuận.

Sách Thượng Thư viết: “Ngày nay, vua Thương coi thường nhờn Ngũ thường”. Khổng Dĩnh Đạt chú giải: “Ngũ thường tức là Ngũ điển, kia là thân phụ nhân nghĩa, bà bầu hiền từ, anh hữu ái, em cung kính, bé hiếu thuận, là 5 đức hạnh mà lại con fan thường đề nghị có”.

Cũng bao gồm cách đọc nữa, Ngũ thường xuyên là Ngũ hành.

Lễ ký viết: “Nói về triển khai Ngũ thường, kia là tạo cho Dương không bị phân tán, Âm không biến thành tập trung”. Trịnh Huyền đời Hán chú giải: “Ngũ thường xuyên là Ngũ hành”.

Trang Tử viết trong Thiên Vận thiên rằng: “Trời gồm lục rất ngũ thường”. Thành Huyền Anh chú giải rằng: “Ngũ hay là Ngũ hành: Kim Mộc Thủy Hỏa Thổ”.

Vì Ngũ thường xuyên (Ngũ đức) tương xứng với Ngũ hành, Nhân - Mộc, Nghĩa - Kim, Lễ - Hỏa, Trí - Thủy, Tín - Thổ, bắt buộc cách gọi trên là đứng từ 2 góc độ khác biệt mà thôi. Đứng từ góc nhìn quan niệm đạo đức truyền thống thì Ngũ thường chính là Ngũ đức: nhân nghĩa Lễ Trí Tín - 5 đức tính (Ngũ đức) mà nhỏ người luôn luôn (thường hằng) rất cần phải có.