THỦ ĐÔ HÀ NỘI

Hà Nộilàthủ đôcủaViệt Namtừ năm 1946 mang đến hiện nay,<2>là tp đứng đầuViệt Namvề diện tích với 3328,9km2<3>, đồng thời cũng chính là địa phương đứng thứ nhì về dân số với 6.699.600 người (2011).

Bạn đang xem: Thủ đô hà nội

<4>Hiện nay, thủ đô thủ đô hà nội vàthành phố hồ Chí Minhlàđô thị một số loại đặc biệtcủaViệt Nam. Hà nội nằm giữa<5>đồng bằng sông Hồngtrù phú, khu vực đây đã sớm phát triển thành một trung tâm bao gồm trị với tôn giáo ngay lập tức từ những buổi đầu củalịch sử Việt Nam. Năm 1010,Lý Công Uẩn, vị vua trước tiên củanhà Lý, đưa ra quyết định xây dựng kinh đô mới ở vùng khu đất này với loại tênThăng Long. Trong suốt thời kỳ của các triều đạiLý,Trần,Lê,Mạc, gớm thànhThăng Longlà nơi buôn bán, trung tâmvăn hóa,giáo dụccủa cảmiền Bắc. KhiTây Sơnrồi bên Nguyễnlên cố quyền trị vì, kinh đô được đưa vềHuếvà Thăng Long bắt đầu mang tên thủ đô từ năm 1831, dưới thời vuaMinh Mạng. Năm 1902, hà nội trở thành hà thành củaLiên bang Đông Dươngvà được ngườiPhápxây dựng,quy hoạchlại. Trải qua hai cuộc chiến tranh, Hà Nội là hà thành của khu vực miền bắc rồi nước nước ta thống nhất với giữ vai trò này tính đến ngày nay.

Sau đợt không ngừng mở rộng địa giới hành thiết yếu vàotháng 8năm2008, Hà Nội bây chừ gồm12 quận, 1 thị xã cùng 17 huyệnngoại thành. Hiện nay nay, tp. Hà nội vàThành phố hồ nước Chí Minhlà nhị trung tâm tài chính - xã hội đặc biệt quan trọng củaViệt Nam. Năm2009, sau khi mở rộng,GDPcủa thành phố tăng khoảng tầm 6,67%, tổng thu ngân sách chi tiêu khoảng 70.054 tỷđồng.<6>Hà Nội cũng là một trong những trung vai trung phong văn hóa, giáo dục với cácnhà hát,bảo tàng, cáclàng nghề truyền thống, đều cơ quan truyền thông cấp quốc gia vàcác trường đại học lớn.

Vị trí, địa hình


*

*

*
Wikimedia Commons bao gồm thêm thể một số loại hình hình ảnh và tư liệu vềBản thiết bị Hà Nội

Nằm chếch về phía tây bắc của trung chổ chính giữa vùngđồng bằng châu thổ sông Hồng, thủ đô hà nội có vị trí từ 20°53' đến 21°23' vĩ độ Bắc với 105°44' mang đến 106°02' khiếp độ Đông, tiếp gần kề với những tỉnhThái Nguyên,Vĩnh Phúcở phía Bắc,Hà Nam,Hòa Bìnhphía Nam,Bắc Giang,Bắc NinhvàHưng Yênphía Đông,Hòa BìnhcùngPhú Thọphía Tây. Tp. Hà nội cách thành phố cảngHải Phòng120km.<7><8>Sau đợt mở rộng địa giới hành chính trong thời điểm tháng 8 năm 2008, tp có diện tích s 3.324,92km², nằm tại cả hai bên bờsông Hồng, nhưng triệu tập chủ yếu mặt hữu ngạn.<8>

Địa hình hà nội thấp dần theo phía từ Bắc xuống Nam cùng từ Tây thanh lịch Đông với độ dài trung bình trường đoản cú 5 cho 20métso vớimực nước biển.<9>Nhờphù sabồi đắp, ba phần tư diện tích tự nhiên và thoải mái của tp hà nội làđồng bằng, nằm ở hữu ngạnsông Đà, hai bênsông Hồngvà chi lưu những con sông khác. Phần diện tích đồi núi phần lớn thuộc những huyệnSóc Sơn,Ba Vì,Quốc Oai,Mỹ Đức, với các đỉnh núi cao như bố Vì (1.281 m), Gia Dê (707 m), Chân Chim (462 m), Thanh Lanh (427 m), Thiên Trù (378 m)... Khu vực nội thành có một trong những gò đồi thấp, nhưgò Đống Đa, núi Nùng.<8>

Thủ đô thành phố hà nội có tư điểm rất là:

Cực Bắc là xãBắc Sơn, huyệnSóc Sơn.Cực Tây là xãThuần Mỹ, huyệnBa Vì.Cực nam là xãHương Sơn, huyệnMỹ Đức.Cực Đông là xãLệ Chi, huyệnGia Lâm.

Thủy văn


Sông Hồnglà dòng sông chính của thành phố, bắt đầu chảy vào thành phố hà nội ở huyệnBa Vìvà ra khỏi thành phố ở quanh vùng huyệnPhú Xuyêntiếp giápHưng Yên. Đoạn sông Hồng chảy qua thủ đô dài 163km, chỉ chiếm khoảng một trong những phần ba chiều dài của dòng sông này trên đất Việt Nam. Tp. Hà nội còn cóSông Đàlà nhãi nhép giới giữa thủ đô vớiPhú Thọ, vừa lòng lưu với cái sông Hồng làm việc phía Bắc thành phố tại huyệnBa Vì. Xung quanh ra, trên địa phận tp hà nội còn nhiều sông khác nhưsông Đáy,sông Đuống,sông Cầu,sông Cà Lồ,... Những sông bé dại chảy trong khu vực nội thành nhưsông tô Lịch,sông Kim Ngưu,... Là đầy đủ đường tiêu thải nước thải của Hà Nội.<8>

Hà Nội cũng là 1 trong thành phố quan trọng đặc biệt nhiều đầm hồ, dấu vết còn lại của các dòng sông cổ. Trong quanh vùng nội thành,hồ Tâycó diện tích s lớn nhất, khoảng chừng 500ha, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong khung cảnh đô thị, thời nay được bảo phủ bởi nhiều du khách sạn, biệt thự nghỉ dưỡng (xem ảnh).Hồ Gươmnằm ở vị trí chính giữa lịch sử của thành phố, khu vực sầm uất nhất, luôn luôn giữ một vị trí quan trọng đặc biệt đối với Hà Nội. Trong khu vực nội ô có thể kể tới các hồ nổi tiếng khác nhưTrúc Bạch,Thiền Quang,Thủ Lệ... Bên cạnh ra, còn các đầm hồ mập nằm bên trên địa phận hà nội như Kim Liên, Liên Đàm, Ngải tô - Đồng Mô, Suối Hai, Mèo Gù, Xuân Khanh, mặc dù Lai, quan tiền Sơn,...<8>

Do quy trình đô thị hóa khỏe khoắn từ năm 1990 đến nay, phần nhiều các sông hồ hà nội thủ đô đều rơi vào tình thế tình trạngô nhiễmnghiêm trọng.Sông đánh Lịch, trục tiêu thoát nước thải chủ yếu của thành phố, mỗi ngày phải đón nhận khoảng 150.000 m³. Tương tự,sông Kim Ngưunhận khoảng chừng 125.000 m³ nước thải sống mỗi ngày.Sông Lừvàsông Séttrung bình mỗi ngày cũng đổ vào sông Kim Ngưu khoảng 110.000 m³. ít nước thải sinh hoạt và công nghiệp này đều có hàm lượng hóa chất ô nhiễm cao. Những sông mương nội và ngoại thành, ko kể vai trò tiêu nước thải còn cần nhận thêm một trong những phần rác thải của fan dân vàchất thải công nghiệp. đông đảo làng nghề bằng tay thủ công cũng đóng góp phần vào gây nên tình trạng ô nhiễm và độc hại này.<10>

Khí hậu

Khí hậu thành phố hà nội tiêu biểu mang lại vùng phía bắc với đặc điểm củakhí hậu cận nhiệt đới gió mùa ẩm,mùa hènóng, mưa các vàmùa đônglạnh, ít mưa về đầu mùa và gồm mưa phùn về nửa cuối mùa. ở về phía bắc củavành đai nhiệt đới, thành phố quanh nǎm đón nhận lượngbức xạ khía cạnh Trờirất dồi dào cùng có ánh nắng mặt trời cao. Và do ảnh hưởng tác động củabiển, tp hà nội cóđộ ẩmvàlượng mưakhá lớn, trung bình 114 ngày mưa một năm. Một đặc điểm rõ đường nét của khí hậu tp hà nội là sự biến đổi và khác hoàn toàn của nhị mùa nóng, lạnh. Mùa nóng kéo dài từtháng 5tớitháng 9, tất nhiên mưa nhiều, nhiệt độ trung bình 28,1°C. Từtháng 11tớitháng 3năm sau là ngày đông với ánh nắng mặt trời trung bình 18,6°C. Vào khoảng thời hạn này số ngày nắng và nóng của thành phố xuống rất thấp, thai trời thường xuyên bị bít phủ vì mây với sương, tháng 2 trung bình từng ngày chỉ gồm 1,8 giờ mặt trời chiếu sáng. Cùng với hai thời kỳ nối tiếp vàotháng 4(mùa xuân) vàtháng 10(mùa thu), tp có đủ tứ mùa xuân, hạ, thu với đông.<11>

Vàotháng 5năm1926, ánh nắng mặt trời tại thành phố được đánh dấu ở nấc kỷ lục 42,8°C.Tháng 1năm1955, nhiệt độ độ xuống đến mức thấp nhất, 2,7°C.

Xem thêm: Bãi Biển Mỹ Khê - Đà Nẵng: 1 Trong 6 Bãi Biển Đẹp Nhất Hành Tinh

<7>

Khí hậu tp hà nội cũng ghi nhấn những chuyển đổi bất thường. Đầutháng 11năm 2008,một trận mưa kỷ lụcđổ xuống những tỉnh khu vực miền bắc và miền Trung khiến cho 18 cư dân thủ đô thiệt mạng và gây thiệt hại cho thành phố khoảng 3.000 tỷđồng.<12><13>

*
Khí hậu thủ đô hà nội (1898–2011)Tháng123456789101112NămCao kỷ lục°C (°F)Trung bình tối cao°C (°F)Trung bình buổi tối thấp°C (°F)Thấp kỷ lục°C (°F)Lượng mưamm (inch)
33.2 (92)33.9 (93)36.8 (98)39.1 (102)42.8 (109)39.9 (104)40.3 (105)36.8 (98)37.8 (100)36.4 (98)36.3 (97)36.5 (98)42,8 (109)
19.3 (67)19.9 (68)22.8 (73)27.0 (81)31.5 (89)32.6 (91)32.9 (91)31.9 (89)30.9 (88)28.6 (83)24.3 (76)21.8 (71)26,9 (80)
13.6 (56)15.0 (59)18.1 (65)21.4 (71)24.3 (76)25.8 (78)26.1 (79)25.7 (78)24.7 (76)21.9 (71)18.5 (65)15.3 (60)20,8 (69)
2.7 (37)6.1 (43)7.2 (45)9.9 (50)15.6 (60)21.1 (70)21.9 (71)20.7 (69)16.6 (62)14.1 (57)7.3 (45)5.4 (42)2,7 (37)
18.6 (0.7)26.2 (1)43.8 (1.7)90.1 (3.5)188.5 (7.4)239.9 (9.4)288.2 (11.3)318.0 (12.5)265.4 (10.4)130.7 (5.1)43.4 (1.7)23.4 (0.9)1.676,2 (66)

Nguồn:Tổ chức Khí tượng núm giới(LHQ)<14>24 tháng 6năm2010.

Dân cư

Nguồn gốc dân cư sinh sống

Vào thập niên 1940, khi hà nội thủ đô là thủ đậy củaLiên bang Đông Dương, số lượng dân sinh thành phố được những thống kê là 132.145 người.<15>Nhưng mang lại năm1954, dân số thành phố hà nội giảm xuống chỉ còn 53 nghìn dân bên trên một diện tích s 152km². Rất có thể nhận thấy 1 phần rất lớn trong các những người dân đang sống ở Hà Nội hiện giờ không hình thành tại tp này.Lịch sử của Hà Nộicũng đang ghi nhận dân cư của tp có đông đảo thay đổi, xới trộn liên tiếp qua thời gian. Ở đều làng ngoại thành, ven đô cũ, nơi người dân sống hầu hết nhờnông nghiệp, thường không tồn tại sự đổi khác lớn. Nhiều mái ấm gia đình nơi trên đây vẫn duy trì đượcgia phảtừ nhữngthế kỷ 15,16. Nhưng trong nội ô, khu vực của những phường thương nghiệp cùng thủ công, dân cư xáo trộn siêu nhiều. Còn lại không nhiều những mẫu họ vẫn định cư thường xuyên tại Thăng Long từ cố kỉnh kỉ XV như mẫu họNguyễn nghỉ ngơi phường Đông Tác(Trung tự - Hà Nội).<16>Do đặc điểm của công việc, những thương nhân với thợ thủ công bằng tay ít khi trụ những đời tại một điểm. Chạm mặt khó khăn trong ghê doanh, những thời điểm sa sút, họ tìm về vùng khu đất khác. Cũng có thể có những ngôi trường hợp, một gia đình có người đỗ đạt được chỉ định làm quan liêu tỉnh khác và đem theo gia quyến, đôi lúc cả họ hàng.<17>

Từ hết sức lâu, Thăng Long đã trở thành điểm đến của các người dân tứ xứ. Vàothế kỷ 15, dân những trấn về Thăng Long quá đông khiếnvuaLê Thánh Tôngcó ý muốn buộc tất cả phải về nguyên quán. Tuy nhiên khi nhận ra họ thiết yếu làlực lượng lao độngvà nguồnthuếquan trọng, triều đình đã được cho phép họ sinh sống lại. Tìm tới kinh đô Thăng Long còn tồn tại cả những người dân ngoại quốc, phần nhiều làngười Hoa. Trong hơn một nghìn nămBắc thuộc, không hề ít những người Hoa đang ở lại sinh sống tp này. Trải qua những triều đạiLý,Trần,Lê, vẫn có những người dân Hoa cho tới xin phép cư ngụ lại Thăng Long. TheoDư địa chícủaNguyễn Trãi, trong số 36 phường họp thành kinh kì Thăng Long bao gồm hẳn một phường fan Hoa, là phường Đường Nhân. Những thay đổi về dân cư vẫn ra mắt liên tục và kéo dài tính đến ngày nay.<17>

Dân số

Các những thống kê trong lịch sử cho biết dân số hà nội thủ đô tăng nhanh trong nửa thế kỷ sát đây. Vào thời khắc năm1954, lúc quân độiViệt Minhtiếp quản Hà Nội, thành phố có 53 nghìn dân, trên một diện tích s 152km². Đến năm1961, tp được mở rộng, diện tích lên tới mức 584km², số lượng dân sinh 91.000 người. Năm1978,Quốc hộiquyết định mở rộng hà thành lần thứ hai với diện tích đất thoải mái và tự nhiên 2.136km², số lượng dân sinh 2,5 triệu người.<18>Tới năm1991, địa giới hà nội tiếp tục vắt đổi, chỉ từ 924km², nhưng dân số vẫn ở tầm mức hơn 2 triệu người. Trong suốt thập niên 1990, cùng vấn đề các khu vực ngoại ô dần được city hóa, dân số thủ đô tăng phần đa đặn, đạt số lượng 2.672.122 người vào khoảng thời gian 1999.<19><20><21>Sau đợt không ngừng mở rộng địa giới vừa mới đây nhất vào tháng 8 năm 2008, thành phố hà thành có 6,233 triệu dân và nằm trong 17thủ đôcó diện tích s lớn nhất vắt giới.<22>Theo tác dụng cuộc khảo sát dân số ngày 1 tháng 4 năm 2009, dân số thủ đô hà nội là 6.451.909 người,<23>dân số vừa đủ năm 2010 là 6.561.900 người .<24>

Mật độ dân sốtrung bình của hà thành là 1.979 người/km². Tỷ lệ dân số cao nhất là ởquận Đống Đalên cho tới 35.341 người/km², trong những lúc đó, ở rất nhiều huyện ngoài thành phố nhưSóc Sơn,Ba Vì,Mỹ Đức, tỷ lệ dưới 1.000 người/km².

Về tổ chức cơ cấu dân số, theo số liệu1 mon 4năm1999, cư dân tp hà nội và Hà Tây đa phần làngười Kinh, chiếm phần trăm 99,1%. Những dân tộc khác nhưDao,Mường,Tàychiếm 0,9%.<8>Năm 2009, bạn Kinh chiếm phần 98,73% dân số, fan Mường 0,76% và tín đồ Tày chỉ chiếm 0,23%<23>.

Năm 2009, dân số thành thị là 2.632.087 chiếm phần 41,1%, cùng 3.816.750 người dân nông thôn chiếm 58,1%.<24>